Η Νορβηγία έγινε η πρώτη χώρα που απαγορεύει ουσιαστικά τα generative AI εργαλεία στο δημοτικό, θέτοντας ένα ερώτημα που αφορά ολοένα περισσότερες κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο.

Η Νορβηγία ανακοίνωσε σχεδόν ολικό αποκλεισμό των generative AI εργαλείων για τους μαθητές δημοτικού, υποστηρίζοντας ότι τα παιδιά πρέπει να αναπτύξουν βασικές δεξιότητες ανάγνωσης, γραφής και μαθηματικών χωρίς τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο που ολοένα περισσότεροι μαθητές στρέφονται σε εργαλεία όπως το ChatGPT για τις σχολικές τους εργασίες, την έρευνα και ακόμα και για βασικές ερωτήσεις.

Ο πρωθυπουργός Jonas Gahr Støre δήλωσε ότι η κυβέρνηση ανησυχεί πως η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να οδηγήσει τους μικρότερους μαθητές να παραλείπουν κρίσιμα στάδια της μάθησης. Η ανάγνωση, η γραφή και τα μαθηματικά πρέπει να παραμείνουν ο κεντρικός στόχος κατά τα πρώτα χρόνια της εκπαίδευσης, τόνισε.

Η Νορβηγία ωστόσο δεν κλείνει εντελώς την πόρτα στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι νέες οδηγίες χωρίζουν τους μαθητές σε τρεις ηλικιακές ομάδες: οι μαθητές 6 έως 13 ετών δεν θα χρησιμοποιούν κατά κανόνα generative AI εργαλεία, εκείνοι μεταξύ 14 και 16 ετών θα μπορούν να τα χρησιμοποιούν μόνο υπό την επίβλεψη εκπαιδευτικού, ενώ στους μαθητές ανώτερης δευτεροβάθμιας (17 έως 19 ετών) θα διδάσκεται η υπεύθυνη χρήση AI, ώστε να είναι προετοιμασμένοι για τις σπουδές και την αγορά εργασίας.

Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι ακόμα και σύντομη χρήση τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να μειώσει την ικανότητα ανεξάρτητης κριτικής σκέψης. Συμμετέχοντες που βασίστηκαν σε AI βοήθεια δυσκολεύτηκαν σημαντικά ή εγκατέλειψαν την προσπάθεια μόλις αφαιρέθηκε η υποστήριξη, ένδειξη ότι η εξάρτηση μπορεί να εμφανιστεί γρήγορα και να μειώσει την επιμονή στην αυτόνομη επίλυση προβλημάτων.

Η μελέτη αφορούσε ενήλικες, κάτι που κάνει ακόμα πιο επίκαιρο το ερώτημα: αν η εξάρτηση εμφανίζεται τόσο εύκολα σε ώριμους ανθρώπους, τι συμβαίνει με παιδιά που χρησιμοποιούν αυτά τα εργαλεία καθημερινά;

Η νορβηγική πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση αυστηρότερης αντιμετώπισης της τεχνολογίας στα χέρια ανηλίκων. Η χώρα έχει ήδη απαγορεύσει τα smartphones στα σχολεία και έχει προτείνει αυστηρότερους ελέγχους στην πρόσβαση παιδιών στα social media. Παρόμοιες κινήσεις πολλαπλασιάζονται παγκοσμίως: νόμοι επαλήθευσης ηλικίας, απαγορεύσεις συσκευών και περιορισμοί στα social media γίνονται ολοένα πιο συνηθισμένοι, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα.

Πηγή: https://www.insomnia.gr/

(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 24/6/2026)