Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεσπίζει κοινό πλαίσιο για τη δημιουργία ελεγχόμενων περιβαλλόντων δοκιμών Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Sandboxes), με στόχο την ασφαλή ανάπτυξη και αξιολόγηση νέων συστημάτων πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά.

Ο εκτελεστικός κανονισμός 2026/2487, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, καθορίζει ενιαίους κανόνες για τη δημιουργία, λειτουργία και εποπτεία των χώρων δοκιμών. Κάθε κράτος μέλος υποχρεούται να διαθέτει τουλάχιστον ένα τέτοιο περιβάλλον έως τις 2 Αυγούστου 2027.

Τα AI Sandboxes επιτρέπουν σε επιχειρήσεις και ερευνητικούς φορείς να δοκιμάζουν συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης υπό ελεγχόμενες συνθήκες και με την καθοδήγηση των αρμόδιων αρχών, περιορίζοντας τους κινδύνους πριν από την εμπορική αξιοποίησή τους.

Προτεραιότητα στις μικρομεσαίες και νεοσύστατες επιχειρήσεις

Το ευρωπαϊκό Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Office) θα έχει συντονιστικό και εποπτικό ρόλο στα περιβάλλοντα δοκιμών που λειτουργούν σε επίπεδο ΕΕ, σε συνεργασία με τις αρμόδιες εθνικές αρχές.

Μικρομεσαίες, πολύ μικρές και νεοσύστατες επιχειρήσεις θα έχουν προτεραιότητα πρόσβασης, εφόσον πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Οι εθνικές αρχές θα παρέχουν δωρεάν υπηρεσίες τεχνικής καθοδήγησης, διαδικαστικής υποστήριξης και κανονιστικής παρακολούθησης των δοκιμών.

Αντίθετα, για τις μεγάλες επιχειρήσεις προβλέπεται η δυνατότητα επιβολής αναλογικών τελών, ώστε να καλύπτεται το πραγματικό κόστος των σχετικών υπηρεσιών.

Έλεγχοι, συμμόρφωση και δυνατότητα αναστολής

Η συμμετοχή στα Sandboxes αφορά συστήματα που δεν έχουν ακόμη διατεθεί στην αγορά ή έχουν υποστεί ουσιαστικές τροποποιήσεις που δικαιολογούν νέα αξιολόγηση.

Με την ολοκλήρωση των δοκιμών θα εκδίδονται γραπτά αποδεικτικά στοιχεία και έκθεση εξόδου, τα οποία θα μπορούν να αξιοποιούνται σε μεταγενέστερες διαδικασίες αξιολόγησης.

Ωστόσο, η επιτυχής ολοκλήρωση των δοκιμών δεν ισοδυναμεί με πιστοποίηση συμμόρφωσης ούτε απαλλάσσει τους παρόχους από τις νομικές τους υποχρεώσεις.

Εάν εντοπιστούν σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία, την ασφάλεια ή τα θεμελιώδη δικαιώματα, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να διατάξουν την προσωρινή ή οριστική αναστολή των δοκιμών.

Συμμετοχή εταιρειών εκτός ΕΕ

Οι επιχειρήσεις τεχνολογίας που εδρεύουν εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να ορίζουν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο στην ΕΕ για τη συμμετοχή τους στα περιβάλλοντα δοκιμών.

Ο εκπρόσωπος θα αναλαμβάνει συμβατικά την ευθύνη για τη συμμόρφωση των δραστηριοτήτων με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, ενώ προβλέπεται και η καταβολή των σχετικών διοικητικών, τεχνικών και εποπτικών τελών.

Με το νέο πλαίσιο, η ΕΕ επιδιώκει να διευκολύνει την ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, προσφέροντας παράλληλα στις επιχειρήσεις μεγαλύτερη κανονιστική σαφήνεια και στις αρμόδιες αρχές δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού κινδύνων.

Πηγή: https://www.naftemporiki.gr/techscience/2187943/ee-ypochreotika-sandboxes-ai-se-oles-tis-chores-os-ton-aygoysto-toy-2027/

(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 13/11/2026)